5681 SAYILI POLİS VAZİFE VE SALAHİYET KANUNUNDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN

PO­LİS VA­Zİ­FE VE SALÂHİ­YET KA­NU­NUN­DA DE­Ğİ­ŞİK­LİK YA­PIL­MA­SI­NA DA­İR KA­NUN

Kanun No. 5681   Kabul Tarihi: 2/6/2007

 

MAD­DE 1- 4/7/1934 ta­rih­li ve 2559 sa­yı­lı Po­lis Va­zi­fe ve Salâhi­yet Ka­nu­nu­nun 4 ün­cü mad­de­sin­den son­ra gel­mek üze­re aşa­ğı­da­ki 4/A mad­de­si ek­len­miş­tir.

“Dur­dur­ma ve kim­lik sor­ma

MAD­DE 4/A- Po­lis, ki­şi­le­ri ve araç­la­rı;

  1. a) Bir suç ve­ya ka­ba­ha­tin iş­len­me­si­ni ön­le­mek,
  2. b) Suç iş­len­dik­ten son­ra ka­çan fa­il­le­rin ya­ka­lan­ma­sı­nı sağ­la­mak, iş­le­nen suç ve­ya ka­ba­hat­le­rin fa­il­le­ri­nin kim­lik­le­ri­ni tes­pit et­mek,
  3. c) Hak­kın­da ya­ka­la­ma em­ri ya da zor­la ge­tir­me ka­ra­rı ve­ril­miş olan ki­şi­le­ri tes­pit et­mek,

ç) Ki­şi­le­rin ha­ya­tı, vü­cut bü­tün­lü­ğü ve­ya mal­var­lı­ğı ba­kı­mın­dan ya da top­lu­ma yö­ne­lik mev­cut ve­ya muh­te­mel bir teh­li­ke­yi ön­le­mek,

ama­cıy­la dur­du­ra­bi­lir.

Dur­dur­ma yet­ki­si­nin kul­la­nı­la­bil­me­si için po­li­sin tec­rü­be­si­ne ve için­de bu­lu­nu­lan du­rum­dan edin­di­ği iz­le­ni­me da­ya­nan ma­kul bir se­be­bin bu­lun­ma­sı ge­re­kir. Sü­rek­li­lik arz ede­cek, fi­ilî du­rum ve key­fi­lik oluş­tu­ra­cak şe­kil­de dur­dur­ma iş­le­mi ya­pı­la­maz.

Po­lis, dur­dur­du­ğu ki­şi­ye dur­dur­ma se­be­bi­ni bil­di­rir ve dur­dur­ma se­be­bi­ne iliş­kin so­ru­lar so­ra­bi­lir; kim­li­ği­ni ve­ya bu­lun­du­rul­ma­sı ge­rek­li di­ğer bel­ge­le­rin ib­raz edil­me­si­ni is­te­ye­bi­lir.

 

Dur­dur­ma sü­re­si, dur­dur­ma se­be­bi­ne esas teş­kil eden iş­le­min ger­çek­leş­ti­ril­me­si için zo­run­lu olan sü­re­den faz­la ola­maz.

Dur­dur­ma se­be­bi­nin or­ta­dan kalk­ma­sı ha­lin­de ki­şi­le­rin ve araç­la­rın ay­rıl­ma­la­rı­na izin ve­ri­lir.

Po­lis, dur­dur­du­ğu ki­şi üze­rin­de ve­ya ara­cın­da si­lah ve­ya teh­li­ke oluş­tu­ran di­ğer bir eş­ya­nın bu­lun­du­ğu hu­su­sun­da ye­ter­li şüp­he­nin var­lı­ğı ha­lin­de, ken­di­si­ne ve­ya baş­ka­la­rı­na za­rar ve­ril­me­si­ni ön­le­mek ama­cı­na yö­ne­lik ge­rek­li ted­bir­le­ri ala­bi­lir. An­cak bu amaç­la ki­şi­nin üze­rin­de­ki el­bi­se­nin çı­ka­rıl­ma­sı ve­ya ara­cın, dı­şa­rı­dan ba­kıl­dı­ğın­da içe­ri­si gö­rün­me­yen bö­lüm­le­ri­nin açıl­ma­sı is­te­ne­mez.

Bu Ka­nun ve di­ğer ka­nun­la­rın ver­di­ği gö­rev­le­rin ye­ri­ne ge­ti­ril­me­si sı­ra­sın­da, po­lis ta­ra­fın­dan ge­rek­li iş­lem­ler için dur­du­ru­lan ki­şi­ler ve araç­lar­la il­gi­li hü­küm­ler sak­lı­dır.

Po­lis, gö­re­vi­ni ye­ri­ne ge­ti­rir­ken, ken­di­si­nin po­lis ol­du­ğu­nu be­lir­le­yen bel­ge­yi gös­ter­dik­ten son­ra, ki­şi­le­re kim­li­ği­ni so­ra­bi­lir. Bu ki­şi­le­re kim­li­ği­ni is­pat­la­ma­la­rı hu­su­sun­da ge­rek­li ko­lay­lık gös­te­ri­lir.

Bel­ge­si­nin bu­lun­ma­ma­sı, açık­la­ma­da bu­lun­mak­tan ka­çın­ma­sı ve­ya ger­çe­ğe ay­kı­rı be­yan­da bu­lun­ma­sı do­la­yı­sıy­la ya da sa­ir su­ret­te kim­li­ği be­lir­le­ne­me­yen ki­şi tu­tu­la­rak du­rum­dan der­hal Cum­hu­ri­yet sav­cı­sı ha­ber­dar edi­lir. Bu ki­şi, kim­li­ği açık bir şe­kil­de an­la­şı­lın­ca­ya ka­dar gö­zal­tı­na alı­nır ve ge­re­kir­se tu­tuk­la­nır. Gö­zal­tı­na ve tu­tuk­la­ma­ya ka­rar ver­me yet­ki­si ve usû­lü ba­kı­mın­dan 5271 sa­yı­lı Ce­za Mu­ha­ke­me­si Ka­nu­nu hü­küm­le­ri uy­gu­la­nır.

Kimliğinin tespiti amacıyla tutulan kişiye, kimliği tespit edildikten sonra ve talepte bulunması halinde, bu amaçla tutulduğuna ve tutulma süresine dair bir belge verilir. Ki­şi­nin kim­li­ği­nin be­lir­len­me­si du­ru­mun­da, bu ne­den­le gö­zal­tı­na alın­ma ve­ya tu­tuk­lan­ma ha­li­ne der­hal son ve­ri­lir.

Nü­fu­sa ka­yıt­lı ol­ma­dı­ğı için kim­li­ği tes­pit edi­le­me­yen ki­şi­le­rin nü­fu­sa ka­yıt­la­rı­nın te­mi­ni için ge­rek­li iş­lem­ler ya­pıl­dık­tan son­ra, 5 in­ci mad­de­ye gö­re fo­toğ­raf ve par­mak izi tes­pit edi­le­rek kay­da alı­nır.

Kim­li­ği tes­pit edi­le­me­yen ki­şi­nin ya­ban­cı ol­du­ğu­nun an­la­şıl­ma­sı ha­lin­de, 5682 sa­yı­lı Pa­sa­port Ka­nu­nu ve 5683 sa­yı­lı Ya­ban­cı­la­rın Tür­ki­ye’de İka­met ve Se­ya­hat­le­ri Hak­kın­da Ka­nun hü­küm­le­ri­ne gö­re iş­lem ya­pı­lır.”

MAD­DE 2- 2559 sa­yı­lı Ka­nu­nun 5 in­ci mad­de­si aşa­ğı­da­ki şe­kil­de de­ğiş­ti­ril­miş­tir.

“Par­mak izi ve fo­toğ­raf­la­rın kay­da alın­ma­sı

MAD­DE 5- Po­lis;

  1. a) Gö­nül­lü,
  2. b) Her çe­şit si­lah ruh­sa­tı, sü­rü­cü bel­ge­si, pa­sa­port ve­ya pa­sa­port ye­ri­ne ge­çen bel­ge al­mak için baş­vu­ru­da bu­lu­nan,
  3. c) Baş­ta po­lis ol­mak üze­re, ge­nel ve­ya özel kol­luk gö­rev­li­si ya da özel gü­ven­lik gö­rev­li­si ola­rak is­tih­dam edi­len,

ç) Türk va­tan­daş­lı­ğı­na baş­vu­ru­da bu­lu­nan,

  1. d) Sı­ğın­ma ta­le­bin­de bu­lu­nan ve­ya ge­rek­li gö­rül­me­si ha­lin­de, ül­ke­ye gi­riş ya­pan sa­ir ya­ban­cı,
  2. e) Gö­zal­tı­na alı­nan,

ki­şi­le­rin par­mak izi­ni alır.

Birinci fıkraya göre alınan parmak izi, ait olduğu kişinin kimlik bilgileri ile birlikte, ne zaman ve kim tarafından alındığı belirtilmek suretiyle, bu amaca özgü sisteme kaydedilerek saklanır. An­cak, par­mak izi­nin han­gi se­bep­le alın­dı­ğı sis­te­me kay­de­dil­mez.

Olay ye­rin­den el­de edi­len ve ki­me ait ol­du­ğu he­nüz tes­pit edi­le­me­yen par­mak iz­le­ri, ki­me ait ol­du­ğu tes­pit edi­lin­ce­ye ka­dar, il­gi­li so­ruş­tur­ma dos­ya nu­ma­ra­sı ile bir­lik­te sis­te­me kay­de­di­lir.

5271 sa­yı­lı Ce­za Mu­ha­ke­me­si Ka­nu­nu­nun 81 in­ci mad­de­si ile 5275 sa­yı­lı Ce­za ve Gü­ven­lik Ted­bir­le­ri­nin İn­fa­zı Hak­kın­da Ka­nu­nun 21 in­ci mad­de­si hü­küm­le­ri­ne gö­re alı­nan par­mak iz­le­ri de bu sis­te­me kay­de­di­lir.

(a) ben­di ha­riç bi­rin­ci fık­ra ile dör­dün­cü fık­ra kap­sa­mı­na gi­ren ki­şi­le­rin ay­rı­ca fo­toğ­raf­la­rı alı­na­rak, ikin­ci fık­ra­da be­lir­le­nen esas­la­ra uy­gun ola­rak par­mak izi ile bir­lik­te sis­te­me kay­de­di­lir.

Bu sis­tem­de yer alan bil­gi­ler, kim­lik tes­pi­ti, su­çun ön­len­me­si ve­ya yü­rü­tül­mek­te olan so­ruş­tur­ma ve ko­vuş­tur­ma kap­sa­mın­da mad­dî ger­çe­ğin or­ta­ya çı­ka­rıl­ma­sı ama­cıy­la mah­ke­me, hâkim, Cum­hu­ri­yet sav­cı­sı ve kol­luk ta­ra­fın­dan kul­la­nı­la­bi­lir.

Kol­luk bi­rim­le­ri, kim­lik tes­pi­ti yap­mak ya da olay ye­rin­den alı­nan par­mak izi­ni kar­şı­laş­tır­mak ama­cıy­la doğ­ru­dan bu sis­tem­le bağ­lan­tı ku­ra­bi­lir.

Sis­tem­de ka­yıt­lı bil­gi­le­rin han­gi ka­mu gö­rev­li­si ta­ra­fın­dan ve ne amaç­la kul­la­nıl­dı­ğı­nın de­net­le­ne­bil­me­si­ne imkân ta­nı­yan bir gü­ven­lik sis­te­mi ku­ru­lur.

Sis­tem­de yer alan ka­yıt­lar giz­li­dir; al­tın­cı ve ye­din­ci fık­ra­lar­da be­lir­le­nen amaç­lar dı­şın­da kul­la­nı­la­maz.

Sis­te­me ka­yıt­lı olan par­mak izi ve fo­toğ­raf­lar, ki­şi­nin ölü­mün­den iti­ba­ren on yıl ve her hal­de ka­yıt ta­ri­hin­den iti­ba­ren sek­sen yıl geç­tik­ten son­ra sis­tem­den si­li­nir.

Par­mak izi ile fo­toğ­raf­la­rın sis­tem­de kay­de­dil­me­si ve sak­lan­ma­sı ile bu ka­yıt­lar­dan ya­rar­lan­ma­ya iliş­kin di­ğer esas ve usûl­ler, İçiş­le­ri Ba­kan­lı­ğı ta­ra­fın­dan Ada­let Ba­kan­lı­ğı­nın gö­rü­şü alı­na­rak çı­ka­rı­la­cak yö­net­me­lik­le dü­zen­le­nir.”

MAD­DE 3- 2559 sa­yı­lı Ka­nu­nun 9 un­cu mad­de­si aşa­ğı­da­ki şe­kil­de de­ğiş­ti­ril­miş­tir.

“Ön­le­me ara­ma­sı

MAD­DE 9- Po­lis, teh­li­ke­nin ve­ya suç iş­len­me­si­nin ön­len­me­si ama­cıy­la usû­lü­ne gö­re ve­ril­miş sulh ce­za hâki­mi­nin ka­ra­rı ve­ya bu se­bep­le­re bağ­lı ola­rak ge­cik­me­sin­de sa­kın­ca bu­lu­nan hâller­de mülkî âmi­rin ve­re­ce­ği ya­zı­lı emir­le; ki­şi­le­rin üst­le­ri­ni, araç­la­rı­nı, özel kâğıt­la­rı­nı ve eş­ya­sı­nı arar; alın­ma­sı ge­re­ken ted­bir­le­ri alır, suç de­lil­le­ri­ni ko­ru­ma al­tı­na ala­rak 5271 sa­yı­lı Ce­za Mu­ha­ke­me­si Ka­nu­nu hü­küm­le­ri­ne gö­re ge­rek­li iş­lem­le­ri ya­par.

Ara­ma ta­lep ya­zı­sın­da, ara­ma için ma­kul se­bep­le­rin oluş­tu­ğu­nun ge­rek­çe­le­riy­le bir­lik­te gös­te­ril­me­si ge­re­kir.

Ara­ma ka­ra­rın­da ve­ya em­rin­de;

  1. a) Ara­ma­nın se­be­bi,
  2. b) Ara­ma­nın ko­nu­su ve kap­sa­mı,
  3. c) Ara­ma­nın ya­pı­la­ca­ğı yer,

ç) Ara­ma­nın ya­pı­la­ca­ğı za­man ve ge­çer­li ola­ca­ğı sü­re,

be­lir­ti­lir.

Ön­le­me ara­ma­sı aşa­ğı­da­ki yer­ler­de ya­pı­la­bi­lir:

  1. a) 2911 sa­yı­lı Top­lan­tı ve Gös­te­ri Yü­rü­yüş­le­ri Ka­nu­nu kap­sa­mı­na gi­ren top­lan­tı ve gös­te­ri yü­rü­yüş­le­ri­nin ya­pıl­dı­ğı yer­de ve­ya ya­kın çev­re­sin­de.
  2. b) Özel hu­kuk tü­zel ki­şi­le­ri ile ka­mu ku­ru­mu ni­te­li­ğin­de­ki mes­lek ku­ru­luş­la­rı ve­ya sen­di­ka­la­rın ge­nel ku­rul top­lan­tı­la­rı­nın ya­pıl­dı­ğı ye­rin ya­kın çev­re­sin­de.
  3. c) Hal­kın top­lu­ca bu­lun­du­ğu ve­ya top­la­na­bi­le­ce­ği yer­ler­de.

ç) Eğitim ve öğretim öz­gür­lü­ğü­nün sağ­lan­ma­sı için her de­re­ce­de eğitim ve öğretim ku­rum­la­rı­nın idarecilerinin talebiyle ve 20 nci mad­de­nin ikin­ci fık­ra­sı­nın (A) ben­din­de­ki ko­şula uygun olarak girilecek yüksek öğ­re­tim ku­rum­la­rı­nın için­de, bun­la­rın ya­kın çev­re­le­ri ile gi­riş ve çı­kış­la­rın­da.

  1. d) Umumî ve­ya umu­ma açık yer­ler­de.
  2. e) Her tür­lü top­lu ta­şı­ma araç­la­rın­da, sey­re­den ta­şıt­lar­da.

Ko­nut­ta, yerleşim yerinde ve ka­mu­ya açık ol­ma­yan iş­yer­lerinde ve  eklentilerinde önleme araması yapılamaz.

Spor kar­şı­laş­ma­sı, mi­ting, kon­ser, fes­ti­val, top­lan­tı ve gös­te­ri yü­rü­yü­şü­nün dü­zen­len­di­ği ve­ya ani­den top­lu­luk­la­rın oluş­tu­ğu hal­ler­de ge­cik­me­sin­de sa­kın­ca bu­lu­nan hal var sa­yı­lır.

Po­lis, teh­li­ke­nin ön­len­me­si ve­ya ber­ta­raf edil­me­si ama­cıy­la gü­ven­li­ği­ni sağ­la­dı­ğı bi­na ve te­sis­le­re ge­len­le­rin; her­han­gi bir emir ve­ya ka­rar ol­ma­sı­na ba­kıl­mak­sı­zın, üs­tü­nü, ara­cı­nı ve eş­ya­sı­nı tek­nik ci­haz­lar­la, ge­rek­ti­ğin­de el ile kon­trol et­me­ye ve ara­ma­ya yet­ki­li­dir. Bu yer­le­re gir­mek is­te­yen­ler kim­lik­le­ri­ni so­rul­mak­sı­zın ib­raz et­mek zo­run­da­dır­lar. Milletlerarası anlaşmalar hükümleri saklıdır.

Ön­le­me ara­ma­sı­nın so­nu­cu, ara­ma ka­ra­rı ve­ya em­ri ve­ren mer­ci ve­ya ma­ka­ma bir tu­ta­nak­la bil­di­ri­lir.”

MAD­DE 4- 2559 sa­yı­lı Ka­nu­nun 16 ncı mad­de­si aşa­ğı­da­ki şe­kil­de de­ğiş­ti­ril­miş­tir.

“Zor ve si­lah kul­lan­ma

MAD­DE 16- Po­lis, gö­re­vi­ni ya­par­ken di­re­niş­le kar­şı­laş­ma­sı ha­lin­de, bu di­re­ni­şi kır­mak ama­cıy­la ve kı­ra­cak öl­çü­de zor kul­lan­ma­ya yet­ki­li­dir.

Zor kul­lan­ma yet­ki­si kap­sa­mın­da, di­ren­me­nin ma­hi­ye­ti­ne ve de­re­ce­si­ne gö­re ve di­re­nen­le­ri et­ki­siz ha­le ge­ti­re­cek şe­kil­de ka­de­me­li ola­rak ar­tan nis­pet­te be­de­nî kuv­vet, mad­dî güç ve ka­nu­nî şart­la­rı ger­çek­leş­ti­ğin­de si­lah kul­la­nı­la­bi­lir.

İkin­ci fık­ra­da yer alan;

  1. a) Be­de­nî kuv­vet; po­li­sin di­re­nen ki­şi­le­re kar­şı ve­ya eş­ya üze­rin­de doğ­ru­dan doğ­ru­ya kul­lan­dı­ğı be­de­nî gü­cü,
  2. b) Mad­dî güç; po­li­sin di­re­nen ki­şi­le­re kar­şı ve­ya eş­ya üze­rin­de be­de­nî kuv­ve­tin dı­şın­da kul­lan­dı­ğı ke­lep­çe, cop, ba­sınç­lı su, göz ya­şar­tı­cı gaz­lar ve­ya toz­lar, fi­zi­kî en­gel­ler, po­lis kö­pek­le­ri ve at­la­rı ile sa­ir hiz­met araç­la­rı­nı,

ifa­de eder.

Zor kul­lan­ma­dan ön­ce, il­gi­li­le­re di­ren­me­ye de­vam et­me­le­ri ha­lin­de doğ­ru­dan doğ­ru­ya zor kul­la­nı­la­ca­ğı ih­ta­rı ya­pı­lır. An­cak, di­ren­me­nin ma­hi­ye­ti ve de­re­ce­si göz önün­de bu­lun­du­ru­la­rak, ih­tar ya­pıl­ma­dan da zor kul­la­nı­la­bi­lir.

Po­lis, zor kul­lan­ma yet­ki­si kap­sa­mın­da di­ren­me­yi et­ki­siz kıl­mak ama­cıy­la kul­la­na­ca­ğı araç ve ge­reç ile kul­la­na­ca­ğı zo­run de­re­ce­si­ni ken­di­si tak­dir ve ta­yin eder. An­cak, top­lu kuv­vet ola­rak mü­da­ha­le edi­len du­rum­lar­da, zor kul­lan­ma­nın de­re­ce­si ile kul­la­nı­la­cak araç ve ge­reç­ler mü­da­ha­le eden kuv­ve­tin ami­ri ta­ra­fın­dan ta­yin ve tes­pit edi­lir.

Po­lis, ken­di­si­ne ve­ya baş­ka­sı­na yö­ne­lik bir sal­dı­rı kar­şı­sın­da, zor kul­lan­ma­ya iliş­kin ko­şul­la­ra bağ­lı kal­mak­sı­zın, 5237 sa­yı­lı Türk Ce­za Ka­nu­nu­nun meş­ru sa­vun­ma­ya iliş­kin hü­küm­le­ri çer­çe­ve­sin­de sa­vun­ma­da bu­lu­nur.

Po­lis;

  1. a) Meş­ru sa­vun­ma hak­kı­nın kul­la­nıl­ma­sı kap­sa­mın­da,
  2. b) Be­de­nî kuv­vet ve mad­dî güç kul­la­na­rak et­ki­siz ha­le ge­ti­re­me­di­ği di­re­niş kar­şı­sın­da, bu di­re­ni­şi kır­mak ama­cıy­la ve kı­ra­cak öl­çü­de,
  3. c) Hak­kın­da tu­tuk­la­ma, gö­zal­tı­na al­ma, zor­la ge­tir­me ka­ra­rı ve­ya ya­ka­la­ma em­ri ve­ril­miş olan ki­şi­le­rin ya da su­çüs­tü ha­lin­de şüp­he­li­nin ya­ka­lan­ma­sı­nı sağ­la­mak ama­cıy­la ve sağ­la­ya­cak öl­çü­de,

si­lah kul­lan­ma­ya yet­ki­li­dir.

Po­lis, ye­din­ci fık­ra­nın (c) ben­di kap­sa­mın­da si­lah kul­lan­ma­dan ön­ce ki­şi­ye du­ya­bi­le­ce­ği şe­kil­de “dur” çağ­rı­sın­da bu­lu­nur. Ki­şi­nin bu çağ­rı­ya uy­ma­ya­rak kaç­ma­ya de­vam et­me­si ha­lin­de, ön­ce uya­rı ama­cıy­la si­lah­la ateş edi­le­bi­lir. Bu­na rağ­men kaç­mak­ta ıs­rar et­me­si do­la­yı­sıy­la ele ge­çi­ril­me­si­nin müm­kün ol­ma­ma­sı ha­lin­de ise ki­şi­nin ya­ka­lan­ma­sı­nı sağ­la­mak ama­cıy­la ve sağ­la­ya­cak öl­çü­de si­lah­la ateş edi­le­bi­lir.

Po­lis, di­re­ni­şi kır­mak ya da ya­ka­la­mak ama­cıy­la zor ve­ya si­lah kul­lan­ma yet­ki­si­ni kul­la­nır­ken, ken­di­si­ne kar­şı si­lah­la sal­dı­rı­ya te­şeb­büs edil­me­si ha­lin­de, si­lah­la sal­dı­rı­ya te­şeb­büs eden ki­şi­ye kar­şı sal­dı­rı teh­li­ke­si­ni et­ki­siz kı­la­cak öl­çü­de du­rak­sa­ma­dan si­lah­la ateş ede­bi­lir.”

MAD­DE 5- 2559 sa­yı­lı Ka­nu­nun ek 6 ncı mad­de­si aşa­ğı­da­ki şe­kil­de de­ğiş­ti­ril­miş­tir.

“Ad­lî gö­rev ve yet­ki­ler

EK MAD­DE 6- Po­lis, bu mad­de­de ya­zı­lı gö­rev­le­ri­nin ya­nın­da, Ce­za Mu­ha­ke­me­si Ka­nu­nu ve di­ğer mev­zu­at­ta ya­zı­lı so­ruş­tur­ma iş­lem­le­ri­ne iliş­kin gö­rev­le­ri de ye­ri­ne ge­ti­rir.

Po­lis, bir su­ça iliş­kin ola­rak ken­di­si­ne ya­pı­lan söz­lü ih­bar ve şikâyet­le­ri ve gö­re­vi sı­ra­sın­da öğ­ren­di­ği su­ça iliş­kin bil­gi­le­ri ya­zı­lı ha­le ge­ti­rir.

Edi­ni­len bil­gi ve­ya alı­nan ih­bar ve­ya şikâyet üze­ri­ne ve­ya ken­di­li­ğin­den bir suç­la kar­şı­la­şan po­lis, olay ye­rin­de ki­şi­le­rin ve top­lu­mun sağ­lı­ğı­na, vü­cut bü­tün­lü­ğü­ne ve­ya mal­var­lı­ğı­na za­rar gel­me­me­si ve su­çun de­lil­le­ri­nin kay­bol­ma­ma­sı ya da bo­zul­ma­ma­sı için derhal ge­rek­li ted­bir­le­ri alır.

Bir suç iş­len­di­ği ve­ya iş­len­mek­te ol­du­ğu bil­gi­si­ni edi­nen po­lis, olay yerinin korunması, delillerin tespiti, kaybolmaması ya da bozulmaması için acele tedbirleri aldıktan sonra el koyduğu olayları, ya­ka­la­nan ki­şi­ler ile uy­gu­la­nan ted­bir­le­ri derhal Cum­hu­ri­yet sav­cı­sı­na bil­di­rir ve Cum­hu­ri­yet sav­cı­sı­nın em­ri doğ­rul­tu­sun­da işin ay­dın­la­tıl­ma­sı için ge­rek­li so­ruş­tur­ma iş­lem­le­ri­ni ya­par.

Ya­pı­la­cak araş­tır­ma so­nun­da edi­ni­len bil­gi­nin bir ka­ba­ha­te iliş­kin ol­du­ğu hal­ler­de, ko­nu araş­tı­rı­la­rak ge­rek­li ya­sal iş­lem ya­pı­lır ve­ya ya­pıl­ma­sı sağ­la­nır.

Olay ye­rin­de gö­re­vi­ne ait iş­lem­le­re baş­la­yan po­lis, bun­la­rın ya­pıl­ma­sı­na en­gel olan ve­ya yet­ki­si için­de al­dı­ğı ted­bir­le­re ay­kı­rı dav­ra­nan ki­şi­le­ri, iş­lem­ler so­nuç­la­nın­ca­ya ka­dar ve ge­rek­ti­ğin­de zor kul­la­na­rak bun­dan men eder.

Po­lis, su­çun de­lil­le­ri­ni tes­pit et­mek ama­cıy­la, Cum­hu­ri­yet sav­cı­sı­nın em­riy­le olay ye­rin­de ge­rek­li in­ce­le­me ve tek­nik araş­tır­ma­la­rı ya­par, de­lil­le­ri tes­pit eder, mu­ha­fa­za al­tı­na alır ve in­ce­len­mek üze­re il­gi­li yer­le­re gön­de­rir.

Olay ye­ri dı­şın­da ka­lan ve o su­ça iliş­kin de­lil el­de edi­le­bi­le­ce­ği yö­nün­de kuv­vet­li şüp­he se­be­bi bu­lu­nan ko­nut, iş­ye­ri ve ka­mu­ya açık ol­ma­yan ka­pa­lı alan­lar­da ya­pı­la­cak iş­lem­ler için Ce­za Mu­ha­ke­me­si Ka­nu­nu­nun ara­ma ve el­koy­ma­ya iliş­kin hü­küm­le­ri uy­gu­la­nır.

Po­lis, olay­da­ki fai­lin, gö­zal­tı­na alı­nan şüp­he­li ile ay­nı ki­şi olup ol­ma­dı­ğı­nın be­lir­len­me­si ba­kı­mın­dan zo­run­lu ol­ma­sı ha­lin­de, Cum­hu­ri­yet sav­cı­sı­nın ta­li­ma­tıy­la teş­his yap­tı­ra­bi­lir.

Ta­nık­lık­tan çe­ki­ne­bi­le­cek olan­lar, teş­his­te bu­lun­ma­ya zor­la­na­maz.

İş­le­me baş­lan­ma­dan ön­ce, teş­his­te bu­lu­na­cak ki­şi­nin fa­ili ta­rif eden be­yan­la­rı tu­ta­na­ğa bağ­la­nır.

Teş­his iş­le­mi­ne tâ­bi tu­tu­lan ki­şi­le­rin bir­den faz­la ve ay­nı cins­ten ol­ma­sı, ara­la­rın­da yaş, boy, ağır­lık, gi­yin­me gi­bi gö­rü­nü­şe iliş­kin hu­sus­lar­da ben­zer­lik bu­lun­ma­sı ge­re­kir. Teş­his için ge­rek­li ol­ma­sı ha­lin­de, şüp­he­li­nin gö­rü­nü­şü ile il­gi­li ge­rek­li de­ği­şik­lik­ler ya­pı­la­bi­lir. Teş­his iş­le­mi­ne tâbi tu­tu­lan ki­şi­le­rin her bi­rin­de, teş­his sı­ra­sın­da bir nu­ma­ra bu­lun­du­ru­lur.

Teş­his­te bu­lu­nan ki­şi ile teş­his iş­le­mi­ne tâ­bi tu­tu­lan ki­şi­le­rin bir­bi­ri­ni gör­me­me­si ge­re­kir.

Teş­his iş­le­mi en az iki kez tek­rar­la­nır ve teş­his­te bu­lun­ma­sı is­te­nen ki­şi­ye, şüp­he­li­nin teş­his edi­le­cek ki­şi­ler ara­sın­da yer al­mı­yor ola­bi­le­ce­ği ha­tır­la­tı­lır.

Teş­his iş­le­mi­ne tâ­bi tu­tu­lan ki­şi­le­rin, bu iş­lem sı­ra­sın­da bir­lik­te fo­toğ­raf­la­rı çe­ki­le­rek ve­ya gö­rün­tü­le­ri kay­da alı­na­rak, so­ruş­tur­ma dos­ya­sı­na ko­nur.

Şüp­he­li­nin fo­toğ­ra­fı üze­rin­den de teş­his yap­tı­rı­la­bi­lir. An­cak tek bir fo­toğ­raf ve­ya ay­nı ki­şi­nin fark­lı fo­toğ­raf­la­rı üze­rin­den teş­his yap­tı­rı­la­maz. De­ği­şik ki­şi­le­rin fo­toğ­raf­la­rı­nın ay­nı bü­yük­lük ve özel­lik­te ol­ma­la­rı ge­re­kir.

Teş­his iş­le­mi tu­ta­na­ğa bağ­la­nır.”

MAD­DE 6- 4/7/1934 ta­rih­li ve 2559 sa­yı­lı Ka­nu­nun 3 ün­cü mad­de­si ile 17 nci mad­de­si­nin ikin­ci, üçün­cü, dör­dün­cü ve be­şin­ci fık­ra­la­rı yü­rür­lük­ten kal­dı­rıl­mış­tır.

MAD­DE 7- Bu Ka­nun ya­yı­mı ta­ri­hin­de yü­rür­lü­ğe gi­rer.

MAD­DE 8- Bu Ka­nun hü­küm­le­ri­ni Ba­kan­lar Ku­ru­lu yü­rü­tür.

Cevapla

CTN BİLİŞİM